{"id":607,"date":"2020-10-07T08:02:33","date_gmt":"2020-10-07T08:02:33","guid":{"rendered":"http:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/?p=607"},"modified":"2020-10-07T12:03:09","modified_gmt":"2020-10-07T12:03:09","slug":"dla-niego-nie-istnial-moment-krytyczny-dokonal-rewolucji-cyklu-treningowego-hold-ku-pamieci-gerarda-macha-1926-2015","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/dla-niego-nie-istnial-moment-krytyczny-dokonal-rewolucji-cyklu-treningowego-hold-ku-pamieci-gerarda-macha-1926-2015\/","title":{"rendered":"Dla niego nie istnia\u0142 moment krytyczny (…) dokona\u0142 rewolucji cyklu treningowego. Ho\u0142d ku pami\u0119ci Gerarda Macha (1926-2015)"},"content":{"rendered":"

Ten wywiad jest ho\u0142dem rodziny Angeli Coon i Charliego Francisa dla nieocenionego dorobku Gerarda Macha. Poni\u017cej t\u0142umaczenie wywiadu zaczerpni\u0119tego wprost ze strony charliefrancis.com. Jako Polacy interesuj\u0105cy si\u0119 lekkoatletyk\u0105 zapominamy o dorobku zmar\u0142ego w 2015 roku Gerarda Macha, kt\u00f3rego wp\u0142yw by\u0142 fundamentem pod stworzenie wsp\u00f3\u0142czesnego modelu treningu szybko\u015bci. Charlie Francis, jeden z najwybitniejszych trener\u00f3w sprintu zmar\u0142 5 lat przed Machem. Jego \u017cona, Angela Coon sta\u0142a si\u0119 spadkobierczyni\u0105 dorobku tych dw\u00f3ch uznanych na \u015bwiecie trener\u00f3w.\u00a0<\/strong> Gerarda Macha charakteryzowa\u0142 szczeg\u00f3lny rodzaj wytrzyma\u0142o\u015bci… Dla niego nie istnia\u0142 moment krytyczny, w kt\u00f3rym m\u00f3g\u0142by si\u0119 podda\u0107, walczy\u0142by do ko\u0144ca nawet o najmniejsz\u0105 spraw\u0119<\/u><\/em><\/strong> “. ( “Speed Trap ” z roku 1991 – autorstwa Charliego Francisa oraz Jeffa Coplona)<\/u><\/em><\/strong><\/p>\n

“Dzi\u0119kujemy za zaufanie i podzielenie si\u0119 swoj\u0105 wiedz\u0105 z naszym krajem, trenerami i sportowcami. Czuj\u0119 wielk\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107 za wp\u0142yw jaki wywar\u0142e\u015b na moj\u0105 rodzin\u0119. ”\u00a0<\/u><\/em><\/strong> Z wielkim sentymentem,\u00a0<\/em> \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0Rodzina Angeli Coon (i nie\u017cyj\u0105cego ju\u017c Charliego Francisa 1948-2010)<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Jaki by\u0142 wp\u0142yw Gerarda Macha na twoj\u0105 karier\u0119 zawodnicz\u0105 oraz trenersk\u0105? (odpowiada Charlie Francis)<\/strong> Gerard pojawi\u0142 si\u0119 w moim \u017cyciu, kiedy ko\u0144czy\u0142em karier\u0119 zawodnicz\u0105 w latach 1972-1973. Do\u0142\u0105czy\u0142 do Kanady jako trener narodowy, przynosz\u0105c ze sob\u0105 wiedz\u0119 dotycz\u0105c\u0105 masa\u017cu i technik regeneracyjnych. Wprowadzi\u0142 mnie w \u015bwiat planowania oraz periodyzacji z okre\u015blonymi ramami czasowymi i konkretnymi, sprecyzowanymi za\u0142o\u017ceniami i celami. Gerard stwierdzi\u0142by, \u017ce maj\u0105c u siebie m\u0142odego sportowca, celem by\u0142oby umo\u017cliwienie mu wyst\u0119pu w ka\u017cdym dowolnym momencie – a w\u0142a\u015bciwie po prostu podtrzymanie jego rozwoju tak, aby stawa\u0142 si\u0119 wci\u0105\u017c coraz lepszy i lepszy, a nast\u0119pnie – ju\u017c jako senior – b\u0142yszcza\u0142 w pe\u0142ni chwa\u0142y i wygrywa\u0142 dok\u0142adnie wtedy, kiedy jest taka potrzeba. Zaj\u0119\u0142o mu to du\u017co czasu zanim posk\u0142ada\u0142 te informacje w jedn\u0105 logiczn\u0105 i m\u0105dr\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Jaka by\u0142a pozycja Gerarda Macha w Polsce?<\/strong> Przez wiele lat Mach by\u0142 trenerem kadry narodowej w Polsce, zreszt\u0105 po tym jak sam zosta\u0142 mistrzem kraju w 1948 roku (najwi\u0119ksze sukcesy odnosi\u0142 na dystansie 400 metr\u00f3w i w\u0142a\u015bnie o jednym okr\u0105\u017ceniu jest tutaj mowa). Co ciekawe, nawet b\u0119d\u0105c ju\u017c g\u0142\u00f3wnym trenerem, ci\u0105gle konkurowa\u0142 w sztafetach, a by\u0142y to lata 1959 i 1960 (by\u0142 ju\u017c w\u00f3wczas kilka lat po 30-tce – Gerard Mach urodzi\u0142 si\u0119 w 1926 roku). Pomimo faktu, i\u017c wci\u0105\u017c by\u0142 bardzo m\u0142odym trenerem, jego sprinterzy kompletnie zdominowali Mistrzostwa Europy w 1966 roku. Ka\u017cde z bior\u0105cych udzia\u0142 w tych zawodach pa\u0144stw mog\u0142o wystawi\u0107 maksymalnie dw\u00f3ch zawodnik\u00f3w w jednej konkurencji, a jego zawodnicy finiszowali na 1-szym i 2-gim miejscu w ka\u017cdej z nich! Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, byli r\u00f3wnie\u017c postrachem innych sztafet, bezsprzecznie wygrywaj\u0105c r\u00f3wnie\u017c wszystko na p\u0142aszczy\u017anie zespo\u0142owej. W tamtych czasach Gerard Mach by\u0142 wiod\u0105cym trenerem na \u015bwiecie, ponadto patrz\u0105cym na trening w innowacyjny spos\u00f3b. Dokona\u0142 on rewolucji cyklu treningowego, zast\u0119puj\u0105c pojedyncz\u0105 periodyzacj\u0119 podw\u00f3jn\u0105. Taka metoda nie by\u0142a jeszcze znana ani w Europie, ani w Ameryce P\u00f3\u0142nocnej. Co oznacza podw\u00f3jna periodyzacja? M\u00f3wi\u0105c prosto, oznacza ona dwa momenty szczytowej formy w roku, a nie jeden, jak mia\u0142o to miejsce dotychczas. Zima w Europie by\u0142a okresem martwym, poniewa\u017c zawody si\u0119 nie odbywa\u0142y, tote\u017c Mach bardzo mocno naciska\u0142 na swoich podopiecznych w\u0142a\u015bnie w te ch\u0142odne dni. W czasach prostego, utartego i schematycznego my\u015blenia uwa\u017cano, \u017ce je\u017celi kto\u015b biega szybko na pocz\u0105tku roku, to z jego ko\u0144cem na pewno jego mo\u017cliwo\u015bci spadn\u0105. Gerard Mach po\u0142o\u017cy\u0142 temu kres i obali\u0142 tego typu mity, pokazuj\u0105c, \u017ce sportowcy mog\u0105 sezon na poziomie \u017cyci\u00f3wek zar\u00f3wno otwiera\u0107, jak i utrzymywa\u0107 podobne zdolno\u015bci tak\u017ce w trakcie jego trwania.<\/p>\n

Jak wygl\u0105da\u0142 pocz\u0105tek kariery trenerskiej Macha w Kanadzie?<\/strong> Gerarda Macha zatrudniono jako trenera kanadyjskiej kadry w 1973 roku. Na uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt, \u017ce nadal nosi\u0142 wtedy miano czynnego sportowca! My\u015bleli\u015bmy, \u017ce jego podej\u015bcie b\u0119dzie skrajne, radykalne… ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce opisane przez Gerarda \u015brodowisko treningowe by\u0142o takie samo jak w innych cz\u0119\u015bciach \u015bwiata. To by\u0142 dla nas zupe\u0142nie obcy oraz nieznany kontekst. Na naszych pierwszych zawodach powiedzia\u0142, \u017ce potrzebna jest nam rywalizacja tak\u017ce w formie sztafetowej, po czym zebra\u0142 wszystkich sprinter\u00f3w do kupy i uda\u0142 si\u0119 z nimi na stadion w Etobicoke. Kiedy zobaczy\u0142, \u017ce tamtejsza bie\u017cnia jest skonstruowana ze smo\u0142y to stwierdzi\u0142 dobitnie: “To jest istny \u015bmieciowy wytw\u00f3r, wi\u0119c udamy si\u0119 na tartan. Gdzie jest tutaj najbli\u017csza bie\u017cnia z tartanem? ” Zosta\u0142 w\u00f3wczas poinformowany (a mo\u017ce w pewien spos\u00f3b bardziej zgaszony t\u0105 informacj\u0105), \u017ce najbli\u017csza taka bie\u017cnia znajduje si\u0119 w Winnipeg (je\u015bli kto\u015b jest ciekaw to pozwoli\u0142em sobie na research i odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy tymi lokacjami to oko\u0142o 2000km). On nie m\u00f3g\u0142 w to uwierzy\u0107 i pyta\u0142 ze zdziwieniem: “Co? Ze sto tartanowych bie\u017cni znajd\u0119 w samej Afryce, a tutaj – w Toronto – nie macie ani jednej? ” Mach by\u0142 wr\u0119cz oszo\u0142omiony warunkami treningowymi jakie zasta\u0142 w tamtych czasach w Kanadzie. Powiedzia\u0142em mu, \u017ce przecie\u017c ja nie mog\u0119 zrezygnowa\u0107 ze swojej pracy na rzecz oboz\u00f3w treningowych (a pytanie ode mnie jako t\u0142umacza przy okazji: kto z was by\u0142by w stanie i to tak bez zawahania?). Mach odpar\u0142 na to: “Dobrze, Charlie, jeste\u015b mistrzem kraju, wi\u0119c oni musz\u0105 Ci\u0119 wys\u0142a\u0107 i musz\u0105 Ci tak\u017ce p\u0142aci\u0107! ” To o czym powiedzia\u0142 by\u0142oby normalne w ka\u017cdym innym kraju zachodniego \u015bwiata. Je\u017celi jeste\u015b mistrzem kraju w jakimkolwiek innym pa\u0144stwie, to musi to co\u015b znaczy\u0107! Pracodawca w Kanadzie nie zatrudni jednak kogo\u015b, kto jest mistrzem sprintu i mo\u017ce “trwoni\u0107 ” czas na jakie\u015b tam obozy i zawody. Gerard spodziewa\u0142 si\u0119 raczej tego, \u017ce gdy zawita do Kanady i b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 wed\u0142ug swojej wizji (niczym w Polsce) to do 1976 roku wszystko b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142o dobrze i sprawnie – jak w zegarku. Tymczasem szybko nauczy\u0142 si\u0119, \u017ce problemy z kt\u00f3rymi przysz\u0142o mu si\u0119 zmierzy\u0107 s\u0105 przyt\u0142aczaj\u0105ce. Praktycznie wszystkim musia\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 sam, a mowa tu chocia\u017cby o kwestii masa\u017cu i leczenia wszystkich swoich zawodnik\u00f3w. Dla przyk\u0142adu: kiedy w 1975 roku Kanada wys\u0142a\u0142a dru\u017cyn\u0119 na Igrzyska Panameryka\u0144skie to Gerard Mach by\u0142 jedynym trenerem przypadaj\u0105cym na grup\u0119 licz\u0105c\u0105 30-40 sportowc\u00f3w, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to reprezentant\u00f3w 100m, 200m, 400m i sztafet – damskich oraz m\u0119skich.<\/p>\n

Czego nauczy\u0142e\u015b si\u0119 od Gerarda Macha?<\/strong> Jedna rzecz – prawdopodobnie najwa\u017cniejsza czyli wytrwa\u0142o\u015b\u0107. Wpoi\u0142 do mojego umys\u0142u prost\u0105, ale jak\u017ce istotn\u0105 zasad\u0119: NIGDY SI\u0118 NIE PODDAWAJ! To by\u0142a rzecz, kt\u00f3r\u0105 zawsze podkre\u015bla\u0142. Kiedy upadniesz, kiedy si\u0119 poddasz to nie ma ju\u017c nadziei, nie ma NICZEGO. Nie mo\u017cesz do tego dopu\u015bci\u0107, musisz trwa\u0107 w walce, niezale\u017cnie od rodzaju k\u0142\u00f3d, kt\u00f3re upadaj\u0105 Ci pod nogi i pr\u00f3buj\u0105 zmia\u017cd\u017cy\u0107. Po prostu, niezale\u017cnie od powodu, NIE PODDAWAJ SI\u0118! Mach nauczy\u0142 mnie tak\u017ce pewnych technik masa\u017cu stosowanych na poziomie mi\u0119\u015bni szkieletowych, kt\u00f3re pozwala\u0142y znale\u017a\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142o wyst\u0119puj\u0105cego u danej osoby napi\u0119cia spoczynkowego. On by\u0142by w stanie zaprezentowa\u0107 Ci, jakiego uczucia powinno si\u0119 oczekiwa\u0107 w mi\u0119\u015bniach prawid\u0142owo przygotowanych do pracy sportowc\u00f3w oraz inne rzeczy, na kt\u00f3re bezspornie warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119. Przyk\u0142adowo, po\u0142o\u017cenie sportowca X czy Y na plecach i uniesienie kolana mog\u0142oby pom\u00f3c w wykryciu napi\u0119\u0107 w \u015bci\u0119gnach podkolanowych (przywyk\u0142em do angielskiej nazwy i osobi\u015bcie nazywam je hamstringsami) – napi\u0119\u0107 po\u0142o\u017conych g\u0142\u0119biej, ani\u017celi by\u0142oby to w stanie wykaza\u0107 powierzchowne badanie. Ba, normalnie ucisk w og\u00f3le by\u0142by nieodczuwalny! Gerard pr\u00f3bowa\u0142 te\u017c wdro\u017cy\u0107 nas we wszystkie kwestie zwi\u0105zane z regeneracj\u0105, ale by\u0142 to d\u0142ugi proces, a ja nie mia\u0142em pe\u0142nego uk\u0142adu odniesienia. W rezultacie, by\u0142em niezdolny do tego, aby spojrze\u0107 na te zagadnienia z perspektywy czasu (czy mo\u017ce “zza kurtyny retrospekcji ” jest lepszym t\u0142umaczeniem? wybierzcie sami jak to przeczytacie), poniewa\u017c nowe informacje musia\u0142em przetworzy\u0107 w kontek\u015bcie tego, gdzie znajdowa\u0142em si\u0119 w tamtym konkretnym czasie i na starcie nie potrafi\u0142em zadawa\u0107 odpowiednich pyta\u0144. Nie wiedzia\u0142em jeszcze jak czynniki treningowe wsp\u00f3\u0142graj\u0105 ze sob\u0105 i nie by\u0142em \u015bwiadomy na jakiej zasadzie plany treningowe zosta\u0142y ze sob\u0105 skonfigurowane… i tak dalej. Jednak\u017ce, przechodz\u0105c rok po roku przez proces edukacji trenerskiej, pewne rzeczy staj\u0105 si\u0119 bardziej przejrzyste, coraz wi\u0119cej rozumiesz i wiesz, co dok\u0142adnie powiniene\u015b robi\u0107.<\/p>\n

Jak wp\u0142yn\u0105\u0142 na Ciebie Mach z punktu widzenia techniki biegowej?<\/strong> Tak naprawd\u0119 to stricte samej techniki nigdy szczeg\u00f3lnie nie omawiali\u015bmy. Zasadnicze pytania zwi\u0105zane z realizacj\u0105 szkolenia brzmia\u0142y: “Kiedy? “, “Jak du\u017co? “, “Dlaczego? “, “Jak d\u0142uga przerwa? “, “Jak unikn\u0105\u0107 problem\u00f3w? “, “Jak zaplanowa\u0107 starty podczas sezonu? “, “Jak nie dopu\u015bci\u0107 do kontuzji? ” Program rehabilitacji pourazowej by\u0142 u Gerarda Macha niesamowicie pot\u0119\u017cny. Udowodni\u0142, \u017ce jest mo\u017cliwe odbudowanie zawodnika w ci\u0105gu zaledwie 10 dni w przypadku uszkodzenia mi\u0119\u015bni dwug\u0142owych. Tradycyjnie czeka\u0142by\u015b tygodnie (lub nawet o wiele d\u0142u\u017cej) do powrotu na bie\u017cni\u0119 i straci\u0142by\u015b przy tym o wiele wi\u0119cej czasu – czasu, kt\u00f3ry normalnie m\u00f3g\u0142by\u015b po\u015bwi\u0119ci\u0107 na dalsze doskonalenie si\u0119 poprzez trening zamiast utyskiwania nad bol\u0105cymi ko\u0144czynami. To niesamowite, \u017ce jest taka mo\u017cliwo\u015b\u0107, aby przywr\u00f3ci\u0107 atlet\u0119 do biegania 200 metr\u00f3w w 5-6 dni, a tak\u017ce 100 metr\u00f3w w 8-10 dni. Gerard zaleci\u0142by rozleg\u0142y masa\u017c oraz inne techniki regeneracyjne w po\u0142\u0105czeniu z przemy\u015blanym systemem, determinuj\u0105cym dob\u00f3r dystansu na taki, na kt\u00f3rym mo\u017cna przyspiesza\u0107, trwaj\u0105c w ryzach okresu rehabilitacyjnego. Technika ta bazuje na fakcie, \u017ce twoja pr\u0119dko\u015b\u0107 ko\u0144cowa jest uzale\u017cniona od tego jak d\u0142ugo jeste\u015b w stanie przyspiesza\u0107. Mach przeprowadzi\u0142by przez to sprintera w ci\u0105gu kilku dni. Podstaw\u0105 odpowiednich wynik\u00f3w by\u0142oby przekazanie zawodnikom zindywidualizowanych \u0107wicze\u0144 do wykonania oraz przypisywanych stopniowo d\u0142u\u017cszych dystans\u00f3w ACC (akceleracji – przyspieszenia), ustalanych zreszt\u0105 dopiero z pewno\u015bci\u0105, \u017ce zawodnik jest przygotowany do rywalizacji. Nigdy wcze\u015bniej (ani p\u00f3\u017aniej!) nie widzia\u0142em niczego takiego. Gerard Mach zainspirowa\u0142 mnie swoim podej\u015bciem do tego, abym r\u00f3wnie\u017c ja sam mocno i wytrwale pracowa\u0142 w ci\u0105gu ca\u0142ego sezonu.<\/p>\n

Powy\u017cszy tekst to fragment dzie\u0142a pt.: “The Charlie Francis Training System ” autorstwa Charliego Francisa i Paula Pattersona (strony 9-11)<\/u><\/em><\/strong> Polecamy te\u017c film, gdzie opowiadamy o my\u015bli szkoleniowej Macha (od 6 minuty):<\/p>\n