{"id":2138,"date":"2024-01-22T13:46:13","date_gmt":"2024-01-22T13:46:13","guid":{"rendered":"http:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/?p=2138"},"modified":"2024-01-22T13:46:13","modified_gmt":"2024-01-22T13:46:13","slug":"szybkosc-rosnie-jak-drzewo-ale-czy-w-to-wierzymy-o-cierpliwosci-w-sprincie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/szybkosc-rosnie-jak-drzewo-ale-czy-w-to-wierzymy-o-cierpliwosci-w-sprincie\/","title":{"rendered":"“Szybko\u015b\u0107 ro\u015bnie, jak drzewo”, ale czy w to wierzymy? O cierpliwo\u015bci w sprincie…"},"content":{"rendered":"

Juniorzy najcz\u0119\u015bciej si\u0119 “ko\u0144cz\u0105” po wej\u015bciu w wiek seniora. To opinia krytyczna, a przyczyn jest wiele. Na pocz\u0105tku historia 20-letniej zawodniczki, kt\u00f3ra po 5 latach treningu stan\u0119\u0142a przed decyzj\u0105, czy kontynuowa\u0107 swoj\u0105 przygod\u0119 z lekkoatletyk\u0105. Takich dylemat\u00f3w mia\u0142a wi\u0119cej, ale na szcz\u0119\u015bcie nie porzuci\u0142a kolc\u00f3w, a jej dojrzewaj\u0105cy powoli talent doprowadzi\u0142 j\u0105 do olimpijskiego z\u0142ota. Mowa o Shelly Ann Fraser-Pryce! Prawd\u0105 jest, \u017ce trzeba mie\u0107 talent, \u017ceby by\u0107 zauwa\u017conym w sprincie, ale wi\u0119kszo\u015bci by\u0107 mo\u017ce umyka fakt, \u017ce posiadanie talentu nie oznacza, \u017ce sukces jest deterministyczny. Gen mo\u017ce dojrze\u0107 w najmniej spodziewanym momencie, a najprawdopodobniej 70% utalentowanych junior\u00f3w nigdy nie odkryje skali jego mo\u017cliwo\u015bci.\u00a0<\/strong><\/p>\n

W Polsce junior\u00f3w by\u0142o setki. Nazwiska czytaj\u0105cy maj\u0105 z pewno\u015bci\u0105 w pami\u0119ci. O ich odej\u015bciu z lekkiej atletyki decydowa\u0142y kontuzje, brak progresu, brak motywacji lub finansowania pasji. Wiemy r\u00f3wnie\u017c, \u017ce byli i tacy sprinterzy, kt\u00f3rzy nie mieli pieni\u0119dzy, towarzyszy\u0142y im kontuzje, a tak\u017ce brak perspektyw, ale z jakich\u015b przyczyn zostali w tym sporcie, a p\u00f3\u017aniej zostali medalistami mistrzostw \u015bwiata, jak np. Hudson-Smith, kt\u00f3ry zaliczy\u0142 nieudan\u0105 pr\u00f3b\u0119 samob\u00f3jcz\u0105. Sp\u0142ukany z pieni\u0119dzy by\u0142 m.in. jedyny polski finalista olimpijski biegu na 100 metr\u00f3w, Wies\u0142aw Maniak. “By\u0142em tak nieszcz\u0119\u015bliwy, \u017ce chcia\u0142em si\u0119 upi\u0107, ale nie mia\u0142em na to pieni\u0119dzy”. By\u0142o to w czasach, gdzie paradoksalnie pieni\u0105dze by\u0142y, ale nie dla Maniaka skonfliktowanego z PZLA. Kto\u015b powie, \u017ce skrajne sytuacje wywo\u0142uj\u0105 skrajne reakcje i moblilizacj\u0119, bo to prawda, ale dla jakiego % z tych, kt\u00f3rzy tego do\u015bwiadczaj\u0105? To kilka procent, kt\u00f3rych zapami\u0119tuje historia. Brak wiary, \u017ce znajdzie si\u0119 w tych kilku procentach mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105 dla zako\u0144czenia kariery w spos\u00f3b bezpowrotny.<\/p>\n

Takim pechowcem m\u00f3g\u0142 by\u0107 18-letni Asafa Powell, kt\u00f3ry co niezwyk\u0142e ani razu nie stan\u0105\u0142 na podium w popularnej na Jamajce rywalizacji szk\u00f3\u0142. By\u0142 szybki, bo \u0142apa\u0142 si\u0119 do fina\u0142\u00f3w, ale jego talent ogranicza\u0142 si\u0119 do czasu 11.5\/100 metr\u00f3w. Gdzie w takim razie by\u0142 Bolt, kt\u00f3remu w wieku 13 lat nauczyciel zmierzy\u0142 10.3 (pomiar r\u0119czny)? Powell trafi\u0142 do grupy Francisa maj\u0105c dok\u0142adnie 18 lat i 4 miesi\u0105ce. Dlaczego nikt wcze\u015bniej nie pr\u00f3bowa\u0142 go nam\u00f3wi\u0107 do sprintu? Dlatego, \u017ce jego szybko\u015b\u0107 by\u0142a niezauwa\u017calna? Jego trener, Stephen Francis powie kilka lat p\u00f3\u017aniej, \u017ce nie widzia\u0142by wsp\u00f3\u0142pracy z Boltem, a Asafa idealnie wpisywa\u0142 si\u0119 w jego zasady. A wi\u0119c to Francis mia\u0142 oko. W niepozornym ch\u0142opaku dostrzeg\u0142 zal\u0105\u017cek mistrza, kt\u00f3rego progres nijak mia\u0142 si\u0119 do okresu 13-17 lat, kiedy startowa\u0142 na zawodach, ale przegrywa\u0142. Gra\u0142 w pi\u0142k\u0119, podtrzymywa\u0142 szybko\u015b\u0107, ale \u017ceby wygrywa\u0107 by\u0142o to za ma\u0142o. Gorzkim przejawem tej historii jest by\u0107 mo\u017ce fakt, \u017ce Powell w wieku seniorskim mimo posiadania rekordu \u015bwiata nie potrafi\u0142 przem\u00f3c kl\u0105twy m\u0142odo\u015bci. Dalej przegrywa\u0142. Przyszed\u0142 rok igrzysk olimpijskich 2012 w Londynie. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Powell musi si\u0119 prze\u0142ama\u0107, \u017ce to jest ten moment, \u017ce Powell dojrza\u0142 tak\u017ce w wymiarze radzenia sobie z presj\u0105. I wystartowa\u0142 w finale jak z \u0142uku. Pierwszy postawi\u0142 stop\u0119 na 10 metrze. Z ka\u017cdym krokiem potem jakby si\u0119 usztywnia\u0142, w ko\u0144cu poczu\u0142 pachwin\u0119. To stara kontuzja, mijaj\u0105ca, ale Powell nie kontynuowa\u0142 rywalizacji. “To tragedia, \u017ce wydarzy\u0142o si\u0119 to w finale olimpijskim”-powiedzia\u0142 Powell. I takich podobnych fina\u0142\u00f3w mia\u0142 kilka. Jego minorowa mina z fina\u0142u w Londynie to co\u015b, co mamy \u017cywo w pami\u0119ci pisz\u0105c ten artyku\u0142.<\/p>\n

34-letni Richard Kilty w pierwszym starcie sezonu 2024 uzyska\u0142 czas 6.64 na 60 metr\u00f3w. Brytyjska czo\u0142\u00f3wka! Mistrz \u015bwiata z Sopotu (2014) mia\u0142 chwile chwa\u0142y. Wykr\u0119ci\u0142\u00a0 10 lat temu czas 6.49 sekundy, co by\u0142o rezultatem niezwyk\u0142ym w tamtym okresie. Mia\u0142 jednak pecha, poniewa\u017c po tym sukcesie nie przed\u0142u\u017cono jego wsp\u00f3\u0142pracy z Rana Reiderem. Prawd\u0105 jest te\u017c, co przyzna\u0142 w wywiadzie, \u017ce przed M\u015a dozna\u0142 kontuzji nadgarstka przez co nie robi\u0142 g\u00f3ry tyle ile by chcia\u0142, a to mog\u0142o dodatkowo pom\u00f3c w sukcesie, kt\u00f3ry zawdzi\u0119cza\u0142 te\u017c odpowiednio niskiej wadze. Kilty w okresie poprzedzaj\u0105cym Sopot straci\u0142 a\u017c 6 kilogram\u00f3w, kiedy zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce w\u0119glowodany tworz\u0105 u niego “stan zapalny”. Kiedy si\u0119ga\u0142 po mistrzostwo \u015bwiata oscylowa\u0142 mi\u0119dzy 80, a 81 kilogram\u00f3w przy 183 cm wzrostu. Wiele czynnik\u00f3w wp\u0142yn\u0119\u0142o na jego sukces. Potem jednak pech za pechem, kontuzja za kontuzj\u0105. Kilty, kt\u00f3ry z wiatrem przebieg\u0142 100 metr\u00f3w w 9,92 (+4.4 m\/s) nie potrafi\u0142 wyj\u015b\u0107 na prost\u0105. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce nie ma sensu, \u017ce to koniec, ale jak sam przyzna\u0142: “Kocha\u0142em sprint i ci\u0105gle my\u015bla\u0142em o powrocie”. Pr\u00f3bowa\u0142 i pr\u00f3bowa\u0142. Przeszed\u0142 kilka operacji. Jego 6.64 odczytujemy, jako zwie\u0144czenie niesamowitego uporu, cho\u0107 nie wiadomo jeszcze, czy da mu to jaki\u015b medal. Ale czy to musi by\u0107 medal? Brytyjczyk jest niezwyk\u0142y!<\/p>\n

Na wyboistej drodze do spe\u0142nienia marze\u0144 jest tak\u017ce wkr\u00f3tce 41-letnia Lorene Bazolo z Portugalii. W\u0142a\u015bnie zbli\u017cy\u0142a si\u0119 do w\u0142asnego rekordu kraju na 60 metr\u00f3w, kt\u00f3ry wynosi 7,17 sekundy. Je\u015bli go poprawi zostanie tak\u017ce rekordzistk\u0105 \u015bwiata masters, kt\u00f3ry odbierze najbardziej d\u0142ugowiecznej sprinterce wszech czas\u00f3w, Marlene Ottey. Bazolo zacz\u0119\u0142a trenowa\u0107 w wieku 24 lat i mimo wieku progres by\u0142 dla niej tak\u0105 sam\u0105 tajemnic\u0105, jak dla pocz\u0105tkuj\u0105cego juniora. D\u0142ugo nie potrafi\u0142a pobiec poni\u017cej 11.7, a d\u0142ugo te\u017c utrzymywa\u0142a si\u0119 na poziomie powy\u017cej 12 sekund na 100 metr\u00f3w. W ko\u0144cu co\u015b zaskoczy\u0142o. Bazolo jest na poziomie 7.24\/60 metr\u00f3w i 11.10\/100 metr\u00f3w.<\/p>\n

Noah Lyles po swoim epizodzie z depresj\u0105(nieprzypadkowo sezon 2020) powiedzia\u0142, \u017ce “90% sukcesu to sfera psychiczna”. Amerykanin najwi\u0119ksze rezerwy wynikaj\u0105ce z pracy nad mentaln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 odkry\u0142 dopiero wtedy, kiedy zosta\u0142 zmuszony do zainteresowania si\u0119 tematem z uwagi na sw\u00f3j stan.\u00a0 Gdyby ugry\u017a\u0107 temat talentu z drugiej strony, to w\u0142a\u015bnie sfera mentalna wydaje si\u0119 wyprzedza\u0107 warto\u015b\u0107 genetyczn\u0105 sukcesu, bo czy psychika jest warto\u015bci\u0105 nabyt\u0105, jak pierwotny talent? Sfera mentalna tworzy warunki dla dojrzewania talentu, kt\u00f3ry nie od razu potrafi rozkwitn\u0105\u0107, cho\u0107 \u0142atwo wpa\u015b\u0107 w pu\u0142apk\u0119 my\u015blenia, \u017ce skoro nie zrobi\u0142o si\u0119 wyniku przez pierwsze dwa lata, a inni potrafi\u0105, to po co w og\u00f3le to kontynuowa\u0107?<\/p>\n

“Szybko\u015b\u0107 ro\u015bnie, jak drzewo” konkluduje Tony Holler obserwuj\u0105c setki swoich zawodnik\u00f3w. Talent jednego rozkwita od razu, talent drugiego potrzebuje kilku lat, a s\u0105 i tacy, kt\u00f3rzy w og\u00f3le nie s\u0105 postrzegani, jako talenty. Stephen Francis opisany w “Kopalni talent\u00f3w” stosuje nietypowe podej\u015bcie, a ca\u0142a ksi\u0105\u017cka traktuje o cierpliwo\u015bci i trudnych warunkach rozwoju talentu, jako nieoczywistym przepisie na sukces. Ka\u017cdy zgodzi si\u0119, \u017ce cierpliwo\u015b\u0107 jest cnot\u0105, ale jak trudno by\u0107 cierpliwym pokazuje \u017cycie. Trudno by\u0107, bo cz\u0119sto przez \u0142atwo\u015b\u0107 \u017cycia nie potrafimy by\u0107 wytrwali. To w\u0142a\u015bnie pora\u017cki, bardzo trudne \u017cyciowe zakr\u0119ty kszta\u0142tuj\u0105 najcenniejsze skarby, jakie posiadamy. Istnieje opinia, \u017ce biali dlatego nie potrafi\u0105 biega\u0107, bo… nie chc\u0105. Po roku 1980, kiedy emigracja przybra\u0142a najsilniejszy nurt w historii role w bieganiu odwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 niemal ca\u0142kowicie. Nagle to pochodz\u0105cy etnicznie z Afryki biegacze stali si\u0119 gwiazdami bieg\u00f3w d\u0142ugich i kr\u00f3tkich. Czy to dlatego, \u017ce Afryka to inne geny? “Gdybym tylko m\u00f3g\u0142, raz na zawsze zako\u0144czy\u0142bym dyskusj\u0119 o naturalnym talencie czarnych lekkoatlet\u00f3w. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce geny s\u0105 nieistotne, ale nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce okre\u015blone rasy ludzi maj\u0105 biologiczn\u0105 przewag\u0119 w biegach”<\/em><\/strong>. Kto to powiedzia\u0142? Tw\u00f3rca najwi\u0119kszego na \u015bwiecie banku DNA w Glasgow (to w tym mie\u015bcie odb\u0119d\u0105 si\u0119 w tym roku Halowe Mistrzostwa \u015awiata), profesor Pitsiladis.<\/p>\n

Ale wy\u017cszo\u015b\u0107 czarnych pokutuje w umys\u0142ach chyba wi\u0119kszo\u015bci ludzi. “Chcesz by\u0107 czarnym hokeist\u0105?” -us\u0142ysza\u0142 niedawno jeden z naszych koleg\u00f3w, sprinter z aspiracjami na medal mistrzostw \u015bwiata na 100 metr\u00f3w. Ju\u017c sam fakt posiadania takich aspiracji tworzy u innych rodzaj my\u015blenia: “No przecie\u017c czarnych nie pokona, ju\u017c lepiej do sztafety”. Kto wie, czy w sprincie nie wytworzy\u0142a si\u0119 mentalno\u015b\u0107, \u017ce to nie jest po prostu sport dla bia\u0142ych. Niewa\u017cne, \u017ce Polacy byli indywidualnie najlepsi na \u015bwiecie w historii, niewa\u017cne, \u017ce istnia\u0142 Wunderteam, niewa\u017cne, \u017ce kto\u015b co\u015b udowodni\u0142… Po prostu to tak g\u0142\u0119boko osadzona w cz\u0142owieku my\u015bl, \u017ce przestaje on wierzy\u0107. Ale kwestia wiary, czyli czego\u015b, czego nie da si\u0119 udowodni\u0107 prostym “Patrz, zrobi\u0119 to”, bo w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w taka pr\u00f3ba zako\u0144czy si\u0119 fiaskiem, to warto\u015b\u0107 tak indywidualna, \u017ce wr\u0119cz (albo w og\u00f3le) niemo\u017cliwa do zmierzenia. Wiara ludzi r\u00f3\u017cni si\u0119, jak elektroniczne r\u00f3\u017cnice w czasie mi\u0119dzy pierwszym, a pi\u0105tym rokiem kariery. Shelly Ann nie mia\u0142a poj\u0119cia, \u017ce zostanie mistrzyni\u0105 \u015bwiata. Kto\u015b t\u0105 my\u015bl musia\u0142 w niej zaszczepi\u0107. Mia\u0142a marzenia, jak ka\u017cdy, ale ona doprowadzi\u0142a je do skutku. Konsekwencja, wiara, warunki rozwoju. Sukces ro\u015bnie, potrzebuje tylko nieustannej piel\u0119gnacji mimo zmieniaj\u0105cych si\u0119 ci\u0105gle okoliczno\u015bci. I cho\u0107 nie jest pewny, to w mniejszej statystycznie ilo\u015bci pr\u00f3b o jego realizacji decyduje niezno\u015bna cierpliwo\u015b\u0107 wyj\u0105tkowo zawzi\u0119tych os\u00f3b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Juniorzy najcz\u0119\u015bciej si\u0119 “ko\u0144cz\u0105” po wej\u015bciu w wiek seniora. To opinia krytyczna, a przyczyn jest…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2141,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ub_ctt_via":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"featured_image_src":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/IMG_20240122_144514.jpg","author_info":{"display_name":"livetest.sprinterzy.com","author_link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/author\/mateusz\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2138"}],"collection":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2138"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2142,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2138\/revisions\/2142"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2141"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}