{"id":1723,"date":"2022-08-03T12:07:10","date_gmt":"2022-08-03T12:07:10","guid":{"rendered":"http:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/?p=1723"},"modified":"2022-08-03T12:07:10","modified_gmt":"2022-08-03T12:07:10","slug":"jak-juz-zrobilem-pierwszy-krok-wiedzialem-ze-bede-pierwszy-tebogo-i-spolka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/jak-juz-zrobilem-pierwszy-krok-wiedzialem-ze-bede-pierwszy-tebogo-i-spolka\/","title":{"rendered":"“Jak ju\u017c zrobi\u0142em pierwszy krok, wiedzia\u0142em, \u017ce b\u0119d\u0119 pierwszy”. Tebogo i sp\u00f3\u0142ka"},"content":{"rendered":"

9.91 (+0.8 m\/s) botswa\u0144skiego juniora przy\u0107mi\u0142o inne \u015bwietne, \u017ceby nie rzec fantastyczne rezultaty na mistrzostwach \u015bwiata junior\u00f3w. Ale 19-letni Letsile Tebogo zawiesi\u0142 poprzeczk\u0119 tak wysoko, \u017ce ci\u0119\u017cko rozprawia\u0107 na temat innych wynik\u00f3w. Tebogo zapytany na jaki czas si\u0119 czu\u0142, gdyby nie zwalnia\u0142, odpowiedzia\u0142 “9.80”. I co by\u0142oby wtedy? Przypomnijmy, \u017ce poprzedni rekord nale\u017ca\u0142 najpierw do Trayvona Bromella (9.97 w 2014 roku), a nast\u0119pnie do Tebogo (9.94 w Eugene). W ca\u0142ej historii sprintu, tylko dw\u00f3ch junior\u00f3w z\u0142ama\u0142o 10 sekund. To bardzo trudna granica dla wykwalifikowanego seniora, a co dopiero juniora. Tymczasem obserwujemy, \u017ce dla niekt\u00f3rych jest to czym\u015b prostym.<\/strong><\/p>\n

Tebogo biega\u0142 w ogo\u0142nodost\u0119pnych kolcach Nike Air Zoom Maxfly dost\u0119pnych za oko\u0142o 830 z\u0142otych. Celowo piszemy o ich dost\u0119pno\u015bci, poniewa\u017c tych kolc\u00f3w, kt\u00f3re ma Warholm, lub Sydney nie dostaniemy. S\u0105 szyte specjalnie dla nich. Podobnie kiedy\u015b by\u0142o z Boltem, ale w jego czasach nie by\u0142o takiej technologii. Mogli pracowa\u0107 nad spr\u0119\u017cysto\u015bci\u0105\/zwrotem energii i wg bada\u0144 ona wynosi\u0142a oko\u0142o 80%, ale obecnie to jest ponad 90%. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wa\u017cna jest geometria buta. Zar\u00f3wno w czasach Bolta, jak i obecnie, obserwujemy wyprofilowanie kolc\u00f3w na \u015br\u00f3dstopiu. Wynika to z tego, \u017ce sprinterzy biegaj\u0105 przez palce, bli\u017csz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u015br\u00f3dstopia l\u0105duj\u0105 na pierwszych 7-8 krokach, potem do 45-50 kroku l\u0105duj\u0105 ju\u017c przez ca\u0142e \u015br\u00f3dstopie (zewn\u0119trzna cz\u0119\u015b\u0107 but\u00f3w dotyka bie\u017cni jako pierwsza), a nast\u0119pnie l\u0105duje stopa, cho\u0107 im wi\u0119ksza sztywno\u015b\u0107 stawu skokowego, jest to mniej prawdopodobne. Ma\u0142o kto jednak wie, \u017ce niekt\u00f3rzy sprinterzy celowo wywo\u0142uj\u0105 zgi\u0119cie palucha i zgi\u0119cie grzbietowe, \u017ceby dodatkowo uzyska\u0107 wi\u0119kszy zwrot energii. Nowe kolce przychodz\u0105 im w sukurs, bowiem umo\u017cliwiaj\u0105 jeszcze wi\u0119kszy zwrot energii. Wci\u0105\u017c jednak nie rozwi\u0105zuj\u0105 problemu l\u0105dowania przez bli\u017csz\u0105 (palc\u00f3w) cz\u0119\u015b\u0107 \u015br\u00f3dstopia. Zawodnicy, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 uderzy\u0107 dalsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 kr\u00f3cej b\u0119d\u0105 znajdowa\u0107 si\u0119 na ziemi. Mechanika wci\u0105\u017c ma znaczenie.\"\"<\/p>\n

Bli\u017csza, lub dalsza: od tego zale\u017cy si\u0142a zwrotu energii, a wczesne rozci\u0105gni\u0119cie mi\u0119\u015bni podudzia zapocz\u0105tkowane przez zgi\u0119cie grzbietowe umo\u017cliwia akumulacj\u0119 potrzebnej ku temu energii (SSC -Stretch shortening reflex). Jak jednak widzimy, nie wszyscy sprinterzy potrafi\u0105 wykorzysta\u0107 spr\u0119\u017cyst\u0105 piank\u0119 kolc\u00f3w, bowiem ich faza lotu jest kr\u00f3tka, uderzaj\u0105 z mniejsz\u0105 si\u0142\u0105. Kolce mog\u0105 na niewiele si\u0119 zda\u0107. Zar\u00f3wno na poziomie 10, jak i 12 sekund obserwujemy, \u017ce zawodnicy potrafi\u0105 dobrze wykorzysta\u0107 kolce, je\u015bli dobrze przy\u0142o\u017c\u0105 si\u0142\u0119.<\/p>\n

Piank\u0119 najtrudniej odkszta\u0142ci\u0107 b\u0119d\u0105c w blokach i na pierwszych krokach, poniewa\u017c jej wygi\u0119cie nie jest du\u017ce. By\u0107 mo\u017ce to t\u0142umaczy Christiana Colemana, kt\u00f3ry od hali nie mo\u017ce si\u0119 zdecydowa\u0107: biega\u0107, czy nie biega\u0107 w nowych kolcach. Rezultat jest taki, \u017ce widzimy go na przemian raz w starych, a raz w nowych butach. Aktualnie wr\u00f3ci\u0142 do starej wersji. Amerykanin dysponuje jednym z najlepszych start\u00f3w na \u015bwiecie i nie mo\u017ce po\u015bwi\u0119ci\u0107 tego atutu, na rzecz dystansu, szczeg\u00f3lnie, \u017ce jego mechanika biegu nie jest najlepsza w czasie d\u0142ugiego lotu. Dyskusja wok\u00f3\u0142 kolc\u00f3w nie ucichnie, bowiem nie ka\u017cdy jest w stanie wykorzysta\u0107 ich technologi\u0119.<\/p>\n

Wr\u00f3\u0107my do pe\u0142nego tytu\u0142owego zdania Tebogo: “Nie planowa\u0142em \u015bwi\u0119towa\u0107, ale jak ju\u017c zrobi\u0142em pierwszy krok wiedzia\u0142em, \u017ce b\u0119d\u0119 pierwszy. Nie martwi\u0142em si\u0119 o czas, nie patrzy\u0142em na niego”. Tebogo ju\u017c po 30 metrach dysponowa\u0142 tak\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, \u017ce m\u00f3g\u0142 kontrolowa\u0107 bieg. Na 30 metr\u00f3w przed met\u0105 zacz\u0105\u0142 wytraca\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107, bo czu\u0142 jaki ma jej zapas. Bawi\u0142 si\u0119 sprintem. Czy wobec tego sprinterzy, kt\u00f3rzy w pocie czo\u0142a pracuj\u0105 nad drug\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 dystansu upatruj\u0105c przewagi w wi\u0119kszej obj\u0119to\u015bci tempa\/wytrzyma\u0142o\u015bci szybko\u015bciowej maj\u0105 racj\u0119? Wiele bada\u0144 pokaza\u0142o ju\u017c dobitnie, \u017ce najwa\u017cniejszy jest “pik” pr\u0119dko\u015bci na 30 metrze dystansu. “To co wydarzy si\u0119 na pierwszych 10-30 metrach dystansu jest najwa\u017cniejsze” -konkluduje trener mistrza \u015bwiata na 400 metr\u00f3w, Kevin Tyler (obecnie w Altisie). Obserwuj\u0105c Tebogo, trudno nie zgodzi\u0107 si\u0119 z faktem, \u017ce jego 9.91 nie wzi\u0119\u0142o si\u0119 z wytrzyma\u0142o\u015bci, a tego, co zrobi\u0142 do 30-60 metra i jakim zapasem pr\u0119dko\u015bci dysponowa\u0142. To, \u017ce pracowa\u0142 nad wytrzyma\u0142o\u015bci\u0105, a na pewno to robi\u0142, ma drugorz\u0119dne znaczenie. Sprinter niezale\u017cnie od talentu i treningu wytraci pr\u0119dko\u015b\u0107 na oko\u0142o 30 metr\u00f3w przed met\u0105 na skutek zm\u0119czenia o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego (CNS). To, co najbardziej wyka\u0144cza CNS to szybko\u015b\u0107, ale jest jeszcze co\u015b takiego jak adaptacja do szybko\u015bci. Nie da si\u0119 tego zrobi\u0107 od razu, tak\u017ce Tebogo potrzebowa\u0142 4 lat pracy nad szybko\u015bci\u0105 (2018-22) i solidnego fundamentu, jak\u0105 by\u0142a gra w futbol mi\u0119dzy 10, a 16 rokiem \u017cycia. To wszystko z\u0142o\u017cy\u0142o si\u0119 na obraz jaki mamy.<\/p>\n

W dyskusji nad talentem, nie wolno zapomina\u0107 o tym sk\u0105d naprawd\u0119 bierze si\u0119 wi\u0119ksza konkurencyjno\u015b\u0107 niekt\u00f3rych zawodnik\u00f3w? Wynika to z “zupy z \u017c\u00f3\u0142wia”, a mo\u017ce z rasy cz\u0142owieka po prostu? “Jak czarny, to biega”-m\u00f3wi\u0105 niekt\u00f3rzy, ale mamy przyk\u0142ady spalonych s\u0142o\u0144cem lub mniej czarnych zawodnik\u00f3w, kt\u00f3rzy uciekaj\u0105 tej teorii. Kluczem jest to, na co wskaza\u0142o wielu zajmuj\u0105cych si\u0119 tematem, jak np. dr Yannis Pitsiladis:<\/p>\n

“Gdybym tylko m\u00f3g\u0142, raz na zawsze zako\u0144czy\u0142bym dyskusj\u0119 o naturalnym talencie czarnych lekkoatet\u00f3w. Nie m\u00f3wi\u0119, \u017ce geny s\u0105 nieistotne, ale nie ma dowod\u00f3w na to, \u017ce okre\u015blone rasy ludzi maj\u0105 biologiczn\u0105 przewag\u0119 w danych biegach”<\/em><\/p><\/blockquote>\n

To, \u017ce inni uwa\u017caj\u0105 inaczej wynika z konkurencyjno\u015bci. Je\u015bli zapyta\u0107 10 bia\u0142ych i 10 czarnych sprinter\u00f3w o ich pocz\u0105tki kariery, to kt\u00f3rzy z nich wska\u017c\u0105, \u017ce mieli trudniej, \u017ce musieli walczy\u0107 o chleb, ucieka\u0107 z ojczyzny itd.? Mo\u017ce wi\u0119c nie geny, a determinacja? Dowodzi temu nie tylko wspomniany tw\u00f3rca najwi\u0119kszego na \u015bwiecie banku DNA w Glasgow, ale tak\u017ce cytowany przez nas cz\u0119sto Rasmus Ankersen wraz z jego bestsellerow\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 “Kopalnie talent\u00f3w”. Tebogo nie jest wyj\u0105tkiem: “Wybra\u0142em lekkoatletyk\u0119, bo zobaczy\u0142em, \u017ce mog\u0142em dzi\u0119ki niej po\u0142o\u017cy\u0107 chleb na stole mojej rodziny”<\/em>. Botswa\u0144czyk w swojej rodzinie przej\u0105\u0142 rol\u0119 ojca, kt\u00f3rego nie mia\u0142. By\u0142 wychowywany przez matk\u0119, a mia\u0142 jeszcze m\u0142odszego brata. W futbolu siedzia\u0142 na \u0142awce rezerwowych, nie mia\u0142 tego, co da\u0142a mu lekkoatletyka. Aktualnie puka do najwi\u0119kszych sponsor\u00f3w \u015bwiata. Ju\u017c zapowiedzia\u0142, \u017ce wyprowadza si\u0119 do Ameryki na studia, chyba, \u017ce kto\u015b zaproponuje mu sum\u0119 pieni\u0119dzy tak\u0105, jak\u0105 dosta\u0142 Erriyon Knighton, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na zawodowstwo.<\/p>\n

W p\u00f3\u0142fina\u0142ach umkn\u0105\u0142 uwadze wi\u0119kszo\u015bci rekord \u015bwiata U-18, Puripola Boonsona z Tajlandii, kt\u00f3ry ma 16 lat. Jego 10.09 (+0.8) jest mo\u017ce nawet jeszcze bardziej szokuj\u0105ce, bo ch\u0142opak trenuje od 2019 roku. Talent Boonsona cho\u0107 niezwyk\u0142y, rozwija\u0142 si\u0119 jednak na \u015bwietnym gruncie. Tajski Zwi\u0105zek Lekkiej Atletyki nie jest scentralizowany jak polski. U nas swego czasu go\u015bci\u0142 Loren Seagrave. Mamy tylko przecieki, \u017ce ma\u0142o kto go rozumia\u0142. Bariera j\u0119zykowa? Ten sam Seagrave skorzysta\u0142 wi\u0119c z zaproszenia w Tajlandii i stworzy\u0142 system, kt\u00f3ry zbiera owoce. Poprzednim rekordzist\u0105 \u015bwiata U-18 by\u0142 Amerykanin Anthony Schwartz (10.15 w 2017 roku). Jego kariera w sprincie trwa\u0142a jednak kr\u00f3tko, bo dosta\u0142 grube pieni\u0105dze z ligi NFL. No i nie zapominajmy o rekordzi\u015bcie Malezji, Muhdzie Fahmi, kt\u00f3ry cho\u0107 starszy (ma 18 lat), to uzyska\u0142 znakomity czas 10.09 (+0.8), prezentuj\u0105c przy tym \u015bwietn\u0105 technik\u0119. Czy skorzysta\u0142 z jakiego\u015b stypendium w Tajlandii, kt\u00f3ra jest jego s\u0105siednim krajem? Tego nie wiemy, ale tak\u017ce on zapowiada si\u0119 cudownie.<\/p>\n

Aaa rekordzista Jamajki U-20, kt\u00f3rego imienia nie potrafimy wym\u00f3wi\u0107, 18-letni Bouwahjgie Nkrumie (10.02), kt\u00f3ry wymaza\u0142 z tabel rekord Yohana Blake’a? Jamajski system \u0142owienia talent\u00f3w i szkolenia ju\u017c opisywali\u015bmy. Trzeba czerpa\u0107 z ich do\u015bwiadcze\u0144. Czy nasz niespe\u0142na 17-letni Marek Zakrzewski (PB 10.32, a w Cali 10.40 i 10.68) to talent na miar\u0119 cho\u0107by Malezyjczyka? Nast\u0119pne lata poka\u017c\u0105, co w nim drzemie i jak jest prowadzony. Mistrzostwa \u015bwiata w Kolumbii sta\u0142y si\u0119 za spraw\u0105 m\u0142odych sprinter\u00f3w prawdziw\u0105 uczt\u0105 dla zmys\u0142\u00f3w. I to przy bardzo ma\u0142ej obecno\u015bci widz\u00f3w na trybunach, co raczej nie sprzyja maksymalizowaniu mo\u017cliwo\u015bci. Z drugiej jednak strony biegali na wysoko\u015bci 1008 metr\u00f3w nad poziomem morza. To mo\u017ce by\u0107 kilka setnych do szybko\u015bci. Zobaczymy, co z nich wyro\u015bnie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

9.91 (+0.8 m\/s) botswa\u0144skiego juniora przy\u0107mi\u0142o inne \u015bwietne, \u017ceby nie rzec fantastyczne rezultaty na mistrzostwach…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1728,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ub_ctt_via":"","footnotes":""},"categories":[5,1],"tags":[],"featured_image_src":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/tebogo.jpg","author_info":{"display_name":"livetest.sprinterzy.com","author_link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/author\/mateusz\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723"}],"collection":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1723"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1727,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1723\/revisions\/1727"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1728"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1723"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1723"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1723"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}