{"id":1622,"date":"2022-06-07T10:13:03","date_gmt":"2022-06-07T10:13:03","guid":{"rendered":"http:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/?p=1622"},"modified":"2022-06-07T21:14:23","modified_gmt":"2022-06-07T21:14:23","slug":"jak-osrodkowy-uklad-nerwowy-zawiaduje-nasza-szybkoscia-i-sila","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/jak-osrodkowy-uklad-nerwowy-zawiaduje-nasza-szybkoscia-i-sila\/","title":{"rendered":"Jak o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy zawiaduje nasz\u0105 szybko\u015bci\u0105 i si\u0142\u0105?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Ze wzgl\u0119du na niezwyk\u0142\u0105 szybko\u015b\u0107 odpalania neuron\u00f3w ruchowych przy najwy\u017cszych pr\u0119dko\u015bciach biegania, niezwykle wa\u017cne jest, aby o\u015brodkowy uk\u0142ad nerwowy (OUN\/CNS) dzia\u0142a\u0142 optymalnie. Procesy jakie w nim zachodz\u0105 odpowiadaj\u0105 bowiem za nasze ruchy, oddychanie, szybko\u015b\u0107 kurczenia si\u0119 mi\u0119\u015bni itd. W czasie wysi\u0142k\u00f3w maksymalnych jego zaanga\u017cowanie ro\u015bnie, a czy mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 co\u015b szybszego\/bardziej zu\u017cywaj\u0105cego mi\u0119\u015bniowe ATP ni\u017c sprint, podczas kt\u00f3rego kontakt stopy z pod\u0142o\u017cem trwa cz\u0119sto mniej ni\u017c 0.08 sekundy, a pr\u0119dko\u015bci k\u0105towe dochodz\u0105 do 700 stopni\/sekund\u0119?<\/strong><\/p>\n<p>Sprinter musi najpierw zareagowa\u0107 na sygna\u0142 d\u017awi\u0119kowy, co zajmuje \u015brednio 0.1 -0.2 sekundy. Jego mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 jednak wi\u0119ksze. Gdyby nie sztywne zasady World Athletics ogl\u0105daliby\u015bmy sprinter\u00f3w reaguj\u0105cych na sygna\u0142 w \u015bredniej przedzia\u0142u 0.08-0.1 sekundy tj. mniej ni\u017c czas mrugni\u0119cia okiem. \u017badna inna grupa sportowc\u00f3w nie ma wypracowanych tak szybkich reakcji na sygna\u0142 jak stumetrowi sprinterzy. Im bardziej zaawansowany zawodnik, co objawia si\u0119 m.in. w technice, tym wi\u0119ksze wyczerpanie po biegu. Sprinter musi bowiem nie tylko zareagowa\u0107, ale wykona\u0107 ca\u0142\u0105 gam\u0119 skomplikowanych ruch\u00f3w jak niskie przeniesienie stopy, przej\u015bcie z martwej pozycji do lotu, p\u0142ynn\u0105 tranzycj\u0119 do wyprostu, a to wszystko przy wykorzystaniu najmniejszych si\u0142 bezw\u0142adno\u015bci w najlepszym mo\u017cliwym wariancie mechaniki. Je\u015bli my\u015blisz, \u017ce zawiadujesz tym ze swojej w\u0142asnej woli, to jeste\u015b w pewnego rodzaju b\u0142\u0119dzie. Pobiegniesz tak szybko, na ile pozwoli Ci uk\u0142ad nerwowy. Zawodnik jest sum\u0105 talentu i pracy w sk\u0142ad kt\u00f3rych wchodzi tak pot\u0119\u017cny uk\u0142ad, jak OUN. Je\u015bli Ci\u0119 zablokuje, to cho\u0107by z czas\u00f3w na treningu wynika\u0142o, \u017ce sta\u0107 Ci\u0119 na 9.99 sekundy, to ostatecznie i tak pobiegniesz 10.31 sek. Kluczem do zrozumienia sprintera, jego treningu i zachowania na zawodach jest zrozumienie roli Centralnego Uk\u0142adu Nerwowego (OUN). Jego zm\u0119czenie mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na ca\u0142ej Twojej karierze. Zauwa\u017ca to ka\u017cdy i obecnie nie ma trenera, kt\u00f3ry nie da\u0142by swojemu zawodnikowi przynajmniej 1 wolnego dnia w tygodniu. Jednak na \u015bwiecie trenerzy id\u0105 w tej sztuce jeszcze dalej. Najlepsi sprinterzy \u015bwiata maj\u0105 zazwyczaj 1-2 dni ca\u0142kowicie wolnego w tygodniu + a\u017c 40-60 dni wolnego jesieni\u0105 i oko\u0142o 10 dni zim\u0105. W skali roku, odpoczywaj\u0105 wi\u0119c oko\u0142o 110-140 dni spo\u015br\u00f3d 365 (uwzgl\u0119dniamy, \u017ce w sezonie startowym przez 3 miesi\u0105ce potrzebuj\u0105 2 dni odpoczynku w tygodniu). Oznacza to, \u017ce 3.5-4.5 spo\u015br\u00f3d 12 miesi\u0119cy nie trenuj\u0105 profesjonalnie. Je\u015bli rozdzieli\u0107 to na godziny to suma odpoczynku b\u0119dzie jeszcze bardziej spektakularna. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce najlepsi trenuj\u0105 3 godziny dziennie, to mniej ni\u017c 90% doby przeznaczaj\u0105 na czynno\u015bci niezwi\u0105zane z treningiem. Stoi to w ca\u0142kowitej sprzeczno\u015bci do trening\u00f3w np. szachist\u00f3w czy snookerzyst\u00f3w, kt\u00f3rzy potrafi\u0105 trenowa\u0107 12 godzin dziennie. Ich uk\u0142ad nerwowy tak\u017ce ulega zm\u0119czeniu, ale nie w takim stopniu, \u017ceby uniemo\u017cliwi\u0107 podobny trening na nast\u0119pny dzie\u0144.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&#8220;Zm\u0119czenie OUN jest w\u00f3wczas, kiedy produkty uboczne treningu o wysokiej intensywno\u015bci gromadz\u0105 si\u0119 do punktu w kt\u00f3rym impulsy OUN niezb\u0119dne do dobrowolnego skurczu w\u0142\u00f3kien mi\u0119\u015bniowych s\u0105 upo\u015bledzone&#8221;-czytamy w ksi\u0105\u017cce &#8220;Speed training system&#8221;. Dlaczego s\u0105 upo\u015bledzone? Wynika to zar\u00f3wno ze zgromadzonych w mi\u0119\u015bniach metabolit\u00f3w, jak i stanu zapalnego, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 jako skutek okre\u015blonej intensywno\u015bci treningu. Wywo\u0142uje to tzw. aferentne sprz\u0119\u017cenie zwrotne, czyli m\u00f3zg dostaje informacje od mediator\u00f3w stanu zapalnego, \u017ce mi\u0119\u015bnie s\u0105 ju\u017c zm\u0119czone (niezale\u017cnie od tego, czy psychicznie sta\u0107 Ci\u0119 na zmierzenie si\u0119 np. z jeszcze jednym powt\u00f3rzeniem maksymalnym, czy nie). Zm\u0119czenie OUN mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 na skutek ka\u017cdej aktywno\u015bci fizycznej, jednak nie ka\u017cda aktywno\u015b\u0107 ma taki sam wp\u0142yw na stopie\u0144 blokady, jaka powstaje w m\u00f3zgu. Najbardziej jaskrawy przyk\u0142ad to por\u00f3wnanie biegu ci\u0105g\u0142ego 2 km o niskiej intensywno\u015bci z jednym maksymalnym powt\u00f3rzeniem 200 metr\u00f3w. Po 2 km mimo zm\u0119czenia OUN b\u0119dziemy gotowi do kolejnych podobnych powt\u00f3rze\u0144 i to w kr\u00f3tkim odst\u0119pie czasu np. 3 minut, natomiast w przypadku 200 metr\u00f3w na maxa takich powt\u00f3rze\u0144 w podobnym czasie zrobimy maksymalnie 3 i to tylko w przypadku je\u015bli czas przerwy mi\u0119dzy odcinkami wyd\u0142u\u017cymy do minimum 25 minut. Podobnie na si\u0142owni. O wiele \u0142atwiej jest powt\u00f3rzy\u0107 obw\u00f3d \u0107wiczebny z\u0142o\u017cony z 5 r\u00f3\u017cnych \u0107wicze\u0144, ni\u017c zmierzy\u0107 si\u0119 2 lub 3 razy z ci\u0119\u017carem maksymalnym.\u00a0 Intensywno\u015b\u0107 ma znaczenie dla stopnia zaanga\u017cowania uk\u0142adu nerwowego. W sprincie, gdzie mamy do czynienia na treningu i na zawodach z jednym maksymalnym powt\u00f3rzeniem rola uk\u0142adu nerwowego jest nie do przecenienia dla taktyki i doboru przerw i planowania ca\u0142ego cyklu periodyzacji. Noah Kaminsky, trener II stopnia USATF komentuje:<\/p>\n<blockquote><p>Chocia\u017c nie wiedzia\u0142em o tym w przesz\u0142o\u015bci, to teraz rozumiem, \u017ce zm\u0119czenie OUN utrudnia\u0142o m\u00f3j sukces w collegu i szkole wy\u017cszej. I nie chodzi\u0142o tylko o mnie. Wielu zawodnik\u00f3w nigdy nie zbli\u017cy\u0142o si\u0119 do swoich najlepszych osi\u0105gni\u0119\u0107 z czas\u00f3w szko\u0142y, lub konsekwentnie leczy\u0142o kontuzje. Ja sko\u0144czy\u0142em trenowa\u0107 ju\u017c na I roku studi\u00f3w, poniewa\u017c nie by\u0142em wystarczaj\u0105co dobry, aby kontynuowa\u0107 karier\u0119.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ilu takich zawodnik\u00f3w znamy osobi\u015bcie? Przestaj\u0105 biega\u0107 na wysokim poziomie zaraz po p\u00f3j\u015bciu na studia. Kaminsky w swoich obserwacjach wkazuje, \u017ce win\u0119 za taki stan rzeczy ponosi w\u0142a\u015bnie z\u0142e planowanie, cz\u0119sto id\u0105ce w parze z treningiem du\u017cych obj\u0119to\u015bci. W ksi\u0105\u017cce &#8220;Speed Trap&#8221; Charlie Francis przyznaje, \u017ce tak\u017ce zacz\u0105\u0142 si\u0119 budzi\u0107 z letargu dopiero na ostatnich latach studi\u00f3w. Kiedy zosta\u0142 trenerem, stosowa\u0142 ju\u017c inne metody. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce jego sprinterzy wymagali d\u0142ugiego czasu regeneracji po treningach szybko\u015bci o najwy\u017cszej intensywno\u015bci i \u017ceby biega\u0107 na podobnym poziomie potrzebowali nawet kilku dni. Francis odkry\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce wp\u0142yw na OUN maj\u0105 wszystkie czynniki treningowe \u0142\u0105cznie. Na przyk\u0142ad trening si\u0142owy z maksymalnym wysi\u0142kiem w I dniu zmniejszy\u0142by zdolno\u015b\u0107 zawodnika do biegania na najwy\u017cszym poziomie nast\u0119pnego dnia i vice versa.\u00a0 Komentowa\u0142 przy tym, \u017ce:<\/p>\n<blockquote><p>Precyzja liczy si\u0119 bardziej, ni\u017c wysi\u0142ek<\/p><\/blockquote>\n<p>Chris Beardsley w swoich badaniach przy u\u017cyciu impuls\u00f3w elektrycznych doszed\u0142 do ciekawych konkluzji na temat zm\u0119czenia OUN. Oto jego wnioski:<\/p>\n<blockquote><p>Zm\u0119czenie OUN cz\u0119sto pojawia si\u0119 podczas serii treningu si\u0142owego. Obejmuje zmiany w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym, kt\u00f3re zmniejszaj\u0105 ilo\u015b\u0107 si\u0142y wytwarzanej przez mi\u0119sie\u0144, poprzez zmniejszenie rekrutacji jednostek motorycznych (i szybko\u015bci ich przewodzenia). Zm\u0119czenie OUN jest wi\u0119ksze podczas treningu z l\u017cejszymi obci\u0105\u017ceniami w por\u00f3wnaniu z treningiem o wi\u0119kszych obci\u0105\u017ceniach ze wzgl\u0119du na bardziej wyra\u017ane odczucia zm\u0119czenia spowodowane gromadzeniem si\u0119 metabolit\u00f3w. Podobne zm\u0119czenie OUN jest wi\u0119ksze podczas treningu z kr\u00f3tszymi czasami odpoczynku w por\u00f3wnaniu do treningu z d\u0142ugimi czasami przerwy ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 aktywno\u015b\u0107 uk\u0142adu sercowo-naczyniowego.<\/p><\/blockquote>\n<p>Umieszczenie d\u0142ugiego treningu si\u0142y 24 godziny przed treningiem o wysokiej intensywno\u015bci spowoduje inny rodzaj adaptacji, ni\u017c mia\u0142oby to miejsce w przypadku wprowadzenia treningu o niskiej intensywno\u015bci. To b\u0142\u0105d, kt\u00f3ry t\u0142umaczy dlaczego tak wielu trener\u00f3w \u015bwiatowej klasy pilnuje aby obci\u0105\u017cenia na si\u0142owni, czas ich trwania i dob\u00f3r by\u0142y mniejsze ni\u017c planowana jednostka treningu biegowego o wysokiej intensywno\u015bci. Zach Dechant, trener i ekspert w dziedzinie si\u0142y w swojej ksi\u0105\u017cce &#8220;Movement over maxes&#8221; pisze:<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p>Zm\u0119czenie OUN od najwy\u017cszego do najni\u017cszego stopnia powinno dyktowa\u0107 kolejno\u015b\u0107 treningu. Aby zmaksymalizowa\u0107 trening, ruchy wykonywane przy du\u017cych pr\u0119dko\u015bciach powinny by\u0107 wykonywane na pocz\u0105tku sesji treningowych, kiedy zawodnicy s\u0105 naj\u015bwie\u017csi.<\/p><\/blockquote>\n<p>To wszystko ilustruje grafika, kt\u00f3r\u0105 w r\u00f3\u017cnych wariantach ju\u017c wielokrotnie publikowali\u015bmy. Nie zmienia si\u0119 na niej tylko kolejno\u015b\u0107. Wci\u0105\u017c na szczycie intensywno\u015bci jest szybko\u015b\u0107. Si\u0142a wg Dechanta jest nawet nie trzeciorz\u0119dna, ale czwartorz\u0119dna.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-1628 size-full\" src=\"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20220602_140219.jpg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"393\" srcset=\"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20220602_140219.jpg 800w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20220602_140219-300x147.jpg 300w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/20220602_140219-768x377.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p>Jako pierwszy zwi\u0105zek ze zm\u0119czeniem OUN, a szybko\u015bci\u0105 zauwa\u017cy\u0142 i opisa\u0142 Charlie Francis, de facto wsp\u00f3\u0142pracownik Gerarda Macha. Razem pracowali w Kanadzie. Nam uda\u0142o si\u0119 dotrze\u0107 i porozmawia\u0107 z jego zawodniczk\u0105 Cheryl Thibedaou:<\/p>\n<blockquote><p>Zna\u0142am Gerarda (Macha). Naprawd\u0119 pom\u00f3g\u0142 on ukszta\u0142towa\u0107 ostateczny program Charliego. Podobnie jak w przypadku wszystkich trener\u00f3w, plan Charliego zmienia\u0142 si\u0119 wraz z wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 zawodnik\u00f3w, kt\u00f3rych trenowa\u0142. Mog\u0119 ci tylko powiedzie\u0107, \u017ce nigdy nie byli\u015bmy daleko od szybkiej pracy. Charlie nigdy nie rozumia\u0142 stoj\u0105cej za ni\u0105 (wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 jako baza pod szybko\u015b\u0107) idei ogromnej, powolnej pracy jesieni\u0105. Czu\u0142, \u017ce wtedy trzeba gra\u0107 w nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci zwi\u0105zanych z szybko\u015bci\u0105.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ale to, co najciekawsze, a m\u00f3wimy o wsp\u00f3\u0142pracy z lat 80-tych, to nast\u0119pne zdanie, kt\u00f3re pojawia si\u0119 w kontek\u015bcie tego, jak zawodnik si\u0119 czuje przed treningiem.<\/p>\n<blockquote><p>Charlie nigdy nie dawa\u0142 nam treningu, nie wiedz\u0105c jak si\u0119 czujemy. Gdyby trener wyczu\u0142, \u017ce nasz centralny uk\u0142ad nerwowy nie dzia\u0142a. wykonaliby\u015bmy tempo (ekstensywne)<\/p><\/blockquote>\n<p>Charlie Francis starannie ogl\u0105da\u0142 zawodnik\u00f3w ju\u017c na rozgrzewce. W szczytowym momencie mia\u0142 ich kilkudziesi\u0119ciu. Je\u015bli kto\u015b psu\u0142 si\u0119 mechanicznie, okazywa\u0142 braki w produkcji mocy, jego trening by\u0142 zmieniany lub poddawany. Dzia\u0142o si\u0119 te\u017c na odwr\u00f3t. W okresie przygotowania specjalnego w sezonie, je\u015bli zawodnik wygl\u0105da\u0142 bardzo dobrze szybko\u015bciowo, tak\u017ce bywa\u0142 poddawany. S\u0142u\u017cy\u0142o to ochronie zawodnika przed zablokowaniem OUN. W sezonie mia\u0142o to jeszcze wi\u0119ksze znaczenie, bowiem zawodnik mia\u0142 w perspektywie zawody. Je\u015bli trening szybko\u015bciowy zawodnika by\u0142 zatrzymywany, ko\u0144czy\u0142o si\u0119 to tak\u017ce tym, \u017ce nie szed\u0142 on potem na si\u0142owni\u0119. Inny znany trener, Glen Mills w wielu swoich wypowiedziach podkre\u015bla\u0142, \u017ce trening szybko\u015bciowy da si\u0119 wykonywa\u0107 tylko dwa razy w tygodniu i to w 48-72 godzinnych odst\u0119pach czasu. Szybko\u015b\u0107 to nara\u017canie organizmu na maksymalny wysi\u0142ek, maksymalne zaanga\u017cowanie uk\u0142adu nerwowego i adrenergicznego (odpowiadaj\u0105cego za wyrzut hormon\u00f3w). Szybko\u015b\u0107 skutkuje uwalnianiem du\u017cej ilo\u015bci glukozy do krwi, kt\u00f3rej st\u0119\u017cenie podbija wyrzut adrenaliny. Na sobie sprawdzi\u0142 to autor tego artyku\u0142u, kt\u00f3ry wielokrotnie bada\u0142 st\u0119\u017cenia glukozy we krwi po sesjach z kr\u00f3tkimi odcinkami szybko\u015bci. Wysoki cukier utrzymywa\u0142 si\u0119 we krwi nawet do 4 godzin po treningu, po zawodach nawet do 7h. Dla organizmu to prawdziwy rollercoster, a obrywa przy tym wspomniany OUN. Ronnie Baker po biegu 6.40 sek. na 60M czu\u0142 si\u0119 jak &#8220;rozjechany przez czo\u0142g&#8221;. Najlepsi sprinterzy \u015bwiata po rekordowych biegach potrzebuj\u0105 nawet do 10 dni na regeneracj\u0119, na reset OUN. Wa\u017cna jest jednak adaptacja. Wiemy jak wa\u017cnym jest, \u017ceby uwa\u017ca\u0107 z szybko\u015bci\u0105 na wiosn\u0119, a wg bada\u0144 wysi\u0142ek maksymalny w pierwszej kolejno\u015bci wzmacnia uk\u0142ad nerwowy. Liczba neuron\u00f3w zwi\u0119ksza si\u0119 w pewnych obszarach m\u00f3zgu i jak m\u00f3wi\u0105 autorzy najnowszego dokumentu o tym traktuj\u0105cego: &#8220;by\u0107 mo\u017ce dlatego tak cz\u0119sto zauwa\u017camy popraw\u0119 formy, jeszcze zanim dostrze\u017cemy przyrost mi\u0119\u015bni&#8221;. \u0106wicz\u0105c na si\u0142owni obserwujemy popraw\u0119\/adaptacj\u0119 w pracy z ci\u0119\u017carami z tygodnia na tydzie\u0144, co niekoniecznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z widoczn\u0105 zmian\u0105 anaboliczn\u0105. Podobnie z szybko\u015bci\u0105. Je\u015bli zaczniemy prac\u0119 z ni\u0105 zbyt p\u00f3\u017ano, nie skorzystamy z pe\u0142ni potencja\u0142u neurologicznego, kt\u00f3ry odpowiada za przesuwanie granic naszych mo\u017cliwo\u015bci. O tym jak wa\u017cny jest OUN udowodni\u0142a ostatnio Iga \u015awi\u0105tek, kt\u00f3ra jak si\u0119 okazuje pracuje z urz\u0105dzeniem OmegaWave, kt\u00f3re s\u0142u\u017cy do oceny poziomu zm\u0119czenia uk\u0142adu nerwowego, oraz gotowo\u015bci do dalszego wysi\u0142ku. Algorytmy o kt\u00f3re opiera si\u0119 podpi\u0119ta pod czo\u0142o Igi &#8220;elektroda&#8221; s\u0105 w stanie dok\u0142adnie monitorowa\u0107 prac\u0119 i potencja\u0142 uk\u0142adu nerwowego w danym dniu, pokazuj\u0105c oznaki zm\u0119czenia na danym etapie. Czujne oko trenera mo\u017ce to wychwyci\u0107, ale wci\u0105\u017c bywa zawodne, szczeg\u00f3lnie w\u00f3wczas, kiedy forma zawodnika nieoczekiwanie si\u0119 psuje. Najnowsze rozwi\u0105zania naukowe mog\u0105 to zmieni\u0107. Pytanie jak bardzo.<\/p>\n<p>W 2016 roku Ewa Swoboda zacz\u0119\u0142a sezon halowy od dw\u00f3ch bieg\u00f3w na 60M uzyskuj\u0105c czasy 7.42 i 7.43 sek. Mo\u017cna by\u0142oby obawia\u0107 si\u0119 o jej form\u0119, ale ona 3 tygodnie p\u00f3\u017aniej ustanowi\u0142a rekord \u015bwiata 7.07 (aktualny po dzi\u015b dzie\u0144). Nagle jej forma wzros\u0142a, czy te\u017c OUN potrzebowa\u0142 czasu na adaptacj\u0119? W takich sytuacjach najbli\u017cej prawdy jest trener, kt\u00f3ry dysponuje pomiarami z treningu i widzi w jakiej zawodnik jest formie. Ma na to wi\u0119cej czasu, bo w ci\u0105gu sezonu zawodnik rywalizuje na max 10 mityngach, a podczas treningu widz\u0105 si\u0119 regularnie. Zawodnik na jednym z trening\u00f3w np. na kilka tygodni przed pierwszym startem mo\u017ce pobiec rekord \u017cyciowy, ale zawody s\u0105 spor\u0105 loteri\u0105, bowiem testuj\u0105 zawodnika w warunkach nie treningu, a rywalizacji, gdzie OUN pracuje zdecydowanie ci\u0119\u017cej. Dlatego zawody dla wielu sportowc\u00f3w s\u0105 treningiem samym w sobie, bowiem przesuwaj\u0105 nasze adaptacje na w\u0142a\u015bciwy poziom. Organizm testuje si\u0119 w nowych warunkach wy\u015bcigu i presji, a ponadto musi stawi\u0107 czo\u0142o warunkom atmosferycznym. Istnieje przy tym r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy zwyk\u0142ym zm\u0119czeniem mi\u0119\u015bniowym, a neurologicznym. To pierwsze jest bardziej odczuwalne i umo\u017cliwia lepsz\u0105 kontrol\u0119. Co do drugiego, wci\u0105\u017c wi\u0119cej ni\u017c zawodnik mo\u017ce dostrzec trener. Nikt tak naprawd\u0119 nie wie te\u017c, ile ka\u017cdy indywidualnie potrzebuje odpoczynku. Glen Mills w jednej z wypowiedzi m\u00f3wi o 24-36 godzinach, a w innej 48-72h. Charlie Francis m\u00f3wi niekiedy o 10 dniach odpoczynku od szybko\u015bci. Nie da si\u0119 wskaza\u0107 pewnej odpowiedzi, dlatego tak wa\u017cna jest systematyczna praca z zawodnikiem na co dzie\u0144.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1660\" aria-describedby=\"caption-attachment-1660\" style=\"width: 1080px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-1660 size-full\" src=\"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745.jpg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"1070\" srcset=\"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745.jpg 1080w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745-300x297.jpg 300w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745-1024x1015.jpg 1024w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745-150x150.jpg 150w, https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/IMG_20220606_123745-768x761.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-1660\" class=\"wp-caption-text\">24 stycznia 2016 roku po biegu 7.43. Ewa jeszcze nie wie, \u017ce za 3 tygodnie b\u0119dzie rekordzistk\u0105 \u015bwiata.<\/figcaption><\/figure>\n<p>Na drugim biegunie stoj\u0105 tacy zawodnicy, jak Sha&#8217;carri Richardson, kt\u00f3ra rekord \u015bwiata potrafi ustanowi\u0107 ju\u017c w pierwszym starcie sezonu. 10 kwietnia Amerykanka uzyska\u0142a czas 10.72 (+1.6 m\/s). Najwi\u0119kszym chyba jednak zaskoczeniem by\u0142y wydarzenia z tego roku, kiedy to zupe\u0142nie nieoczekiwanie Mujinga Kambundji zosta\u0142a halow\u0105 mistrzyni\u0105 \u015bwiata z czasem 6.96 sekundy. Nikt spo\u015br\u00f3d ponad 140 g\u0142os\u00f3w nie obstawi\u0142 nawet jej zwyci\u0119stwa, a co dopiero wyniku. By\u0142a jakby powiedzieli niekt\u00f3rzy skazana na bycie w tle, dodatkowo wyrzucona na najbardziej skrajny 8 tor. Zwyci\u0119\u017cy\u0142a, mimo, \u017ce sama wskazywa\u0142a po biegach eliminacyjnych, \u017ce co\u015b jest nie tak z jej form\u0105. Zmobilizowa\u0142a si\u0119 najbardziej na fina\u0142. cho\u0107 maksymalnej mobilizacji wymaga\u0142 ju\u017c p\u00f3\u0142fina\u0142, gdzie nie by\u0142a pewna awansu. 29-letnia Szwajcarka jest kolejnym dowodem na zagadkowo\u015b\u0107 uk\u0142adu nerwowego.<br \/>\n<iframe title=\"YouTube video player\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/wNtyqj6n9m0\" width=\"560\" height=\"315\" frameborder=\"0\" allowfullscreen=\"allowfullscreen\"><\/iframe><\/p>\n<p>Kambundji z 7.08 poprawi\u0142a si\u0119 na 6.96 w ci\u0105gu jednego dnia! Tylko sprinterzy wiedz\u0105, jak ogromny to jest przeskok. Trenerzy w ostatnich latach coraz cz\u0119\u015bciej zaczynaj\u0105 zauwa\u017ca\u0107, \u017ce &#8220;grillowanie&#8221; uk\u0142adu nerwowego od pocz\u0105tku przygotowa\u0144 jesieni\u0105\/zim\u0105 nie wystarczy, maj\u0105 na to bowiem tylko dwie sesje w tygodniu. Zaczynaj\u0105 wi\u0119c startowa\u0107 bardzo wcze\u015bnie, \u017ceby pozwoli\u0107 na odpowiednie adaptacje i dalszy wzrost szybko\u015bci. Ju\u017c 2022 rok by\u0142 rekordowy bowiem nigdy w historii nie byli\u015bmy \u015bwiadkami, \u017ceby a\u017c 12 zawodniczek z\u0142ama\u0142o barier\u0119 11 sekund w kwietniu! Starty to ogromne obci\u0105\u017cenie w zakresie funkcji ca\u0142ego organizmu. Wr\u00f3\u0107my wi\u0119c do pocz\u0105tkowych akapit\u00f3w i tego, jak du\u017co trzeba czasu po sezonie, \u017ceby przygotowa\u0107 zawodnika na kolejne trudne zmagania.<\/p>\n<p>OUN\/CNS ma wp\u0142yw na nasz potencja\u0142. Poni\u017cej przyk\u0142ady trening\u00f3w\/zawod\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 dla niego najwi\u0119kszym stresem wg &#8220;The Charlie Francis Training System&#8221;:<\/p>\n<p>-sprinty z maksymaln\u0105 szybko\u015bci\u0105 lub 100% intensywno\u015bci\u0105 (30, 60 lub 80-120 metr\u00f3w)<\/p>\n<p>-du\u017ce ci\u0119\u017cary realizowane w kilku powt\u00f3rzeniach 2-5<\/p>\n<p>-skoczno\u015b\u0107<\/p>\n<p>-bieganie po schodach<\/p>\n<p>-eksplozywne skoki, hopy, skipy, wieloskoki, plyometria<\/p>\n<p>-rzuty pi\u0142k\u0105 lekarsk\u0105\/kul\u0105<\/p>\n<p>Charlie Francis podaje te\u017c recept\u0119 na regeneracj\u0119 OUN. Ujmuj\u0105c jednak wszystkie dost\u0119pne obserwacje w tym zakresie to nic nie zast\u0105pi snu (wa\u017cna jest p\u0142ynno\u015b\u0107 oraz, \u017ceby mia\u0142 on miejsce w warunkach ABSOLUTNEJ ciemno\u015bci, je\u015bli wi\u0119c widzimy jakiekolwiek \u017ar\u00f3d\u0142a \u015bwiat\u0142a, najlepiej jest je wyeliminowa\u0107), oraz zdrowego i w\u0142a\u015bciwego od\u017cywiania. Na regeneracj\u0119 uk\u0142adu nerwowego maj\u0105 wp\u0142yw m.in. witaminy z grupy B. W dalszej (ale wci\u0105\u017c wa\u017cnej) kolejno\u015bci na regeneracj\u0119 OUN maj\u0105 wp\u0142yw:<\/p>\n<p>-regularny masa\u017c manualny<\/p>\n<p>-k\u0105piele kontrastowe zimno-ciep\u0142o<\/p>\n<p>-du\u017ce przerwy, odpowiednie planowanie<\/p>\n<p>&#8220;Uwa\u017camy, \u017ce przez w\u0142a\u015bciw\u0105 regeneracj\u0119 mo\u017cemy uzyska\u0107 do nawet 40% poprawy w zakresie trwania treningu o wysokiej intensywno\u015bci&#8221;.<\/p>\n<p>Regeneracja jest bardzo wa\u017cna. Trener &#8220;Impact Speed and Agility&#8221;, DJ Brock m\u00f3wi wr\u0119cz o &#8220;chorobie szybko\u015bciowej&#8221;:<\/p>\n<blockquote><p>Kiedy zawodnik przechodzi przez w\u0142a\u015bciwy sprint, robi kr\u00f3tkie przyspieszenia, drille, odcinki lotne na dystansie i sma\u017cy sw\u00f3j centralny uk\u0142ad nerwowy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o chorobie szybko\u015bciowej. Niedu\u017ca obj\u0119to\u015b\u0107, ale czasami tak szokuje zawodnika, \u017ce zawodnik czuje si\u0119 chory.<\/p><\/blockquote>\n<p>Podobne zjawisko obserwujemy w sezonie startowym. Brock komentuje:<\/p>\n<blockquote><p>Pierwsze 3-4 tygodnie specjalistycznego przygotowania startowego SPP s\u0105 niezwykle istotne. Czuj\u0119, \u017ce jest to og\u00f3lnie zaniedbywane. Na tym etapie sezonu mo\u017cesz mie\u0107 2-3 biegi w tygodniu, wi\u0119c trening jest z ty\u0142u. Zawodnik cz\u0119sto potrzebuje adaptacji, \u017ceby osi\u0105gn\u0105\u0107 dobry wynik.<\/p><\/blockquote>\n<p>Z szybko\u015bci\u0105 nie ma \u017cart\u00f3w. Mo\u017cna trenowa\u0107 od poniedzia\u0142ku do soboty, ale 24h po wymagaj\u0105cej sesji treningowej (skoki, sprinty, si\u0142a) musimy zrobi\u0107 co\u015b l\u017cejszego. Najlepszym rozwi\u0105zaniem jest tempo ekstensywne. Jego rozpi\u0119to\u015b\u0107, je\u015bli realizowana na trawie, mo\u017ce by\u0107 du\u017ca i dochodzi\u0107 do nawet 8&#215;100 metr\u00f3w. Alternatyw\u0105 s\u0105 \u0107wiczenia mobilizuj\u0105ce, lekki stretching, eldoa, rzuty, rower stacjonarny w formie interwa\u0142u. Kim Collins w okresie, kiedy trenowa\u0142 3x w tygodniu, robi\u0142 tak\u017ce 2 treningi &#8220;aktywnej regeneracji&#8221;. Jednym z nich by\u0142o tempo realizowane w scenariuszu 2x100M z przerw\u0105 50M w chodzie. Razem z rozgrzewk\u0105 taki trening zajmowa\u0142 oko\u0142o 30 minut. Mo\u017cna wi\u0119c m\u00f3wi\u0107, \u017ce mistrz \u015bwiata na 100M trenowa\u0142 5x w tygodniu, ale ka\u017cd\u0105 mocn\u0105 sesj\u0119 poprzedza\u0142 treningiem regeneracyjnym + 2 dni ca\u0142kowicie wolnego czasu. Trener Lance Braumann pod kt\u00f3rego okiem trenuje Shaunae Miller, czy van Niekerk stosuje podobny scenariusz, ale tylko jeden z trening\u00f3w jest przeznaczony na aktywn\u0105 regeneracj\u0119 obok 4 intensywnych. Trzeba te\u017c wiedzie\u0107, \u017ce r\u00f3\u017cne s\u0105 definicje intensywno\u015bci. Mo\u017cna trenowa\u0107 dzie\u0144 po dniu, ale po sesji szybko\u015bci z intensywno\u015bci\u0105 + &#8211; 95%, musi by\u0107 sesja, gdzie intensywno\u015b\u0107 jest na poziomie 80%.\u00a0 Zagadnienie zwi\u0105zane z tym jak si\u0119 regenerowa\u0107 mi\u0119dzy mocnymi treningami to materia\u0142 na osobny artyku\u0142, ale punkty, kt\u00f3re przedstawili\u015bmy powy\u017cej s\u0105 najwa\u017cniejsze, poniewa\u017c korzystaj\u0105 z nich najlepsi na \u015bwiecie.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ze wzgl\u0119du na niezwyk\u0142\u0105 szybko\u015b\u0107 odpalania neuron\u00f3w ruchowych przy najwy\u017cszych pr\u0119dko\u015bciach biegania, niezwykle wa\u017cne jest,&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1663,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_bbp_topic_count":0,"_bbp_reply_count":0,"_bbp_total_topic_count":0,"_bbp_total_reply_count":0,"_bbp_voice_count":0,"_bbp_anonymous_reply_count":0,"_bbp_topic_count_hidden":0,"_bbp_reply_count_hidden":0,"_bbp_forum_subforum_count":0,"ub_ctt_via":"","footnotes":""},"categories":[5,11,1],"tags":[],"featured_image_src":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/06\/grasse.webp","author_info":{"display_name":"livetest.sprinterzy.com","author_link":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/author\/mateusz\/"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622"}],"collection":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1622"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1669,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1622\/revisions\/1669"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1663"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1622"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1622"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/livetest.sprinterzy.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1622"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}